Donostian oso ohikoa da eraikin zahar, dotore eta historikoak aurkitzea, egurrezko egiturak, denboraren poderioz hondatutako fatxadak, kaltetutako zapatak, zutabeak eta habeak edo instalazio akastunak dituztenak. Horiek guztiak arriskutsuak izan daitezke bai oinezkoentzat, bai eraikinean bizi diren pertsonentzat.

Gure etxebizitza saltzeko garaian, bete beharreko baldintzak kontuan hartu behar ditugu, eta horien artean dago ITEa.

Zer da Eraikinen Ikuskapen Teknikoa (ITE)?

Eraikinen Ikuskapen Teknikoa (ITE) eraikinaren “osasun-egoera” egiaztatzean datza. Helburua da eraikina teknikoki egoera onean dagoela edo, gutxienez, legeak ezarritako segurtasun-parametroak betetzen dituela egiaztatzea.

Hala ez bada, konpondu, zuzendu edo berritu beharreko elementuak zehazten dira.

ITE ikuskapena teknikari espezializatuek eta horretarako gaitutako profesionalek egiten dute, hala nola arkitektoek, eraikuntza-ingeniariek edo aparejadoreek.

Txosten teknikoak eraikinaren elementu komunen egoera aztertzen du: egitura, eskailerak, fatxadak, estalkiak, patioak, segurtasuna, estankotasuna, iturgintza eta saneamenduko sare orokorrak eta abar.

Era berean, eraikineko biztanleen segurtasunerako arrisku-egoerak sor ditzaketen gabeziak edo akatsak identifikatzen ditu.

Noiz egin behar da ITEa?

50 urtetik gorako eraikinek nahitaez egin behar dute ITEa.

Zer gertatzen da ITEaren emaitza aldekoa bada?

ITEaren emaitza aldekoa bada, teknikariak berak erregistratuko du eraikinaren aldeko ebazpena dagokion dokumentazioarekin batera dagokion erakundeetan.

Ondoren, eraikinak 10 urtean behin ikuskapen berri bat egin beharko du.

Eta gabeziak antzematen badira?

Antzemandako gabeziak konpondu egin beharko dira, eta, beharrezkoa bada, eraikina birgaitzeko proiektu bat ere egin beharko da, teknikariak emandako jarraibideen arabera.

Jabeen erkidegoak bi hilabeteko epean eskatu ahal izango dio Udalari ikuskapen-aktan deskribatutako gabeziak konpontzeko dagokion obra-lizentzia, haien larritasunaren arabera.

Udaleko zerbitzu eskudunek ikuskapen-bisita egingo dute eta dagokion betearazpen-agindua proposatuko dute.

ITEa aurkezteko ezarritako epeak ez betetzeak zehapenak ekar ditzake. Horien zenbatekoa udal bakoitzaren ordenantzen araberakoa izango da, baina 6.000 eurora irits daitezke.

Zer ondorio izan ditzake jabearentzat ITEa ez izateak edo antzemandako gabeziak ez konpontzeak?

ITEa behar bezala eginda ez izateak beste zeharkako ondorio batzuk ere izan ditzake jabearentzat, besteak beste:

• Hipoteka ukatzea.
• Higiezinaren salmenta-prozesua geldiaraztea.
• Eskrituren izapideak oztopatzea.
• Administratzaileak ordainketak eta derramak egunean daudela egiaztatzen duen ziurtagiria ez ematea.

2012ko uztailetik aurrera, baldintza hori derrigorrezkoa da.

Zer gertatzen da erkidegoko bizilagun batek edo batzuek beharrezko obrak egiteari uko egiten badiote?

Kontuan hartu behar da prozesua luzatu egin daitekeela eta ezarritako epeak gaindituz gero zehapen berriak ezar daitezkeela.

Edonola ere, Eraikinen Ikuskapen Teknikoa azkenean agindu judizial baten bidez egin ahal izango litzateke, eta kostua jabe guztiek ordaindu beharko lukete, obrak egin nahi dituzten ala ez kontuan hartu gabe.

Ba al dago gabeziak konpontzeko laguntzarik?

Bai. Honako dirulaguntza hauek egon daitezke:

• Itzuli beharrik gabeko dirulaguntzak: Zenbatekoa aurrekontuaren, obra-motaren eta bizikidetza-unitatearen diru-sarrera haztatuen arabera kalkulatzen da. Era berean, birgaitze integratua edo isolatua den kontuan hartzen da, baita araudian ezarritako zenbatekoak, bizikideen kopurua eta urteko diru-sarrerak ere.
• Mailegu kualifikatuak: Babestu daitekeen aurrekontuaren % 100era irits daitezke, Eusko Jaurlaritzak edo beste administrazio batzuek emandako laguntzak kenduta.

Zer finantzatu daiteke dirulaguntza horiekin?

• Kontserbazio-, segurtasun- eta bizigarritasun-obrak: Egituraren egokitzapena, fatxaden birgaitzea, kanpoko bizigarritasuna —terrazak eta balkoiak instalatzea, handitzea edo luzatzea—, estalkiak ordezkatzea, isolamendu akustikoa, suteen aurkako segurtasuna eta atari nahiz eskaileren konponketak.
• Energia-eraginkortasuna hobetzeko obrak: Berokuntza, hoztea, aireztapena, energia elektrikoaren autokontsumoa, ur bero sanitarioa, argiztapena, inguratzaile termikoa, barruko airearen kalitatea, isolamendu termikoa, kanpoko arotzeria ordezkatzea eta eraikin osoko terrazak eta balkoiak ixtea.
• Irisgarritasun-hobekuntzak: Igogailuak berritzea edo instalatzea, oztopo arkitektonikoak kentzeko banaketa egokitzea, zentzumen-desgaitasuna duten pertsonentzako egokitzapenak, bide publikotik datozen sarbideak berritzea eta ekipo nahiz tresnak eta horien seinaleztapena egokitzea.

Iturria: Etxebide – Eusko Jaurlaritza – Birgaitzearen, irisgarritasunaren eta energia-eraginkortasunaren arloko finantza-neurriak.

Zer gastu estaltzen dira?

• Profesionalen ordainsariak.
• Finka-administratzaileen edo birgaitze-jarduketak kudeatzen dituzten profesionalen ordainsariak.
• Kontrata bidezko gauzatze-aurrekontua, ITEan identifikatutako patologien konponketa-obrak barne.
• Birgaitzearekin lotutako eskubideak, tasak eta prezio publikoak.
• BEZaren kostua, jasan behar denean eta ezin denean beste bati jasanarazi.